*स्पर्धा परीक्षेचा अभ्यास करणाऱ्या तरुणांसाठी..* *”खबरीलाल”चे खास ”ज्ञानाचा खजिना” सादर*

: *📌 भारत के अब तक के सभी प्रधानमंत्री )*

*All Prime Ministers of India 👇*

 

 *1. Jawaharlal Nehru* (1947–1964)

 

 *2. Gulzarilal Nanda* (Acting) (1964)

 

 *3. Lal Bahadur Shastri* (1964–1966)

 

 *4. Gulzarilal Nanda* (Acting) (1966)

 

 *5. Indira Gandhi* (1966–1977)

 

 *6. Morarji Desai* (1977–1979)

 

 *7. Charan Singh* (1979–1980)

 

 *8. Indira Gandhi* (1980–1984)

 

 *9. Rajiv Gandhi* (1984–1989)

 

 *10. V. P. Singh* (1989–1990)

 

 *11. Chandra Shekhar* (1990–1991)

 

 *12. P. V. Narasimha Rao* (1991–1996)

 

 *13. Atal Bihari Vajpayee* (1996)

 

 *14. H. D. Deve Gowda* (1996–1997)

 

 *15. I. K. Gujral* (1997–1998)

 

 *16. Atal Bihari Vajpayee* (1998–2004)

 

 *17. Manmohan Singh* (2004–2014)

 

 *18. Narendra Modi* (2014–Present)

 

: 🔆 द्रविड़ शैली की मंदिर वास्तुकला

 

📍 उत्पत्ति और विकास

✅ प्रमुख रूप से उभरी पल्लवों के पतन के बाद → चोलों के अधीन समृद्ध हुई

 

📍 मुख्य वास्तुशिल्प विशेषताएँ

✅ मंदिर परिसर को घेरे हुए ऊँची सीमा दीवारें (नागरा शैली के विपरीत)

✅ गोपुरम → ऊँचा भव्य प्रवेश द्वार

✅ पंचायतन योजना → मुख्य मंदिर + 4 सहायक मंदिर

 

✅ विमान

• सीढ़ीदार पिरामिडीय आकार में गर्भगृह के ऊपर मीनार

• मुख्य मंदिर के ऊपर केवल एक विमान (सहायक मंदिरों में आमतौर पर विमान नहीं होता)

 

✅ शिखर (मुकुट तत्व)

• अष्टकोणीय / गुंबद जैसा शीर्ष (नागरा कलश की तरह गोल नहीं)

 

✅ अंतराल

• मंडप (सभा कक्ष) को गर्भगृह से जोड़ने वाला प्रवेश द्वार / सुरंग

 

✅ मूर्तिकला विशेषताएँ

• प्रवेश द्वार पर द्वारपाल, मिथुन आकृतियाँ, यक्ष सजावट

 

✅ मंदिर तालाब

• मंदिर परिसर के भीतर जलाशय (पुष्करिणी) की उपस्थिति

 

📍 महत्वपूर्ण उदाहरण

✅ बृहदीश्वर मंदिर (तंजावुर)

✅ गंगाइकोंडाचोलापुरम मंदिर

 

Author photo

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *